dodaj do ulubionych  dodaj do ulubionych

 

Strona główna
  Historia
  Struktura biblioteki
  Statut
  Realizacje
  Kontakt


Biblioteka Publiczna w Opatowie

(1899-1969) - pseud. i krypt. Andrzej Gorycz, Antoni Gromeczny, krypt. Civis II, Cz., S.Cz., St.Cz. Urodził się w chłopskiej rodzinie 16 stycznia 1899 roku w Zochcinie k/Opatowa, zmarł 3 grudnia 1969 r. - poeta, prozaik, krytyk.
Uczył się w Gimnazjum Komitetu Ratunkowgo w Olkuszu i w 1920 roku zdał egzamin maturalny. Następnie w 1921r. podjął studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego, gdzie w 1925r. uzyskał magisterium. Jednocześnie pracował jako nauczyciel m.in. w miejskim Gimnazjum i Państwowym Seminarium Ewangelickim w Ostrzeszowie. Po przeprowadzce do Gostynia w 1925r. pełni funkcję redaktora naczelnego "Głosu Gostyńskiego", a następnie w 1926r. był redaktorem "Ziemi Gostyńskiej". Cały czas kontynuował pracę nauczycielską i w 1929r. uzyskał dyplom nauczyciela szkół średnich. W kolejnych latach pracował w szkołach w Ostrzeszowie: jako dyrektor Gimnazjum Humanistycznego, a następnie nauczyciel w prywatnym Gimnazjum i Liceum Towarzystwa Salezjańskiego.
W latach 1935-37 i 1938-39 redagował i wydawał miesięcznik "Okolica Poetów". W okresie miedzywojennym działał w organizacjach niepodległościowych ( Towarzystwo Gimnastyczne "Piechur" i Polska Organizacja Wojskowa), a od 1937 należał do Związku Zawodowego Literatów Polskich. Po wybuchu wojny czynnie uczestniczył w kampanii wrześniowej, a następnie przedostał się do Rumunii, gdzie został internowany. Po uzyskaniu statusu cywila znalazł się w Bukareszcie. W latach 1940-45 przebywał w Algierze, gdzie pracował jako dyrektor Gimnazjum i Liceum Polskiego. Ze szkolnictwem związany był także po wojnie pracując jako dyrektor Gimnazjum i Liceum w Tranii we Włoszech, a następnie nauczyciel w polskich szkołach w Anglii (1945-47). Po powrocie z emigracji w 1947 mieszkał przez parę lat w Warszawie pracując w Departamencie Twórczości Artystycznej Ministerstwa Kultury i Sztuki (1948-51). Od 1951r. mieszkał w Łodzi aktywnie uczestnicząc w życiu kulturalnym tego miasta: wchodził w skład komitetów redakcyjnych "Łodzi Literackiej" (1956r.) i "Orki" (1957-60r.); był współzałożycielem Wydawnictwa Łódzkiego (w 1957r.), a także jego prezesem i redaktorem naczelnym (do 1960r.); przewodniczył jury konkursów poetyckich Łódzkiej Wiosny Poetów (1959-68); był współzałożycielem Łódzkiego Towarzystwa Przyjaciół Książki (1966). W okresie powojennym był aktywnym członkiem ZLP: prowadził Poradnię Literadzką przy Zarządzie Głównym (do 1950r.); był prezesem Oddziału Łódzkiego (1955-59r.); został wybrany na członka Zarządu Głównego(1962). W 1939 został przez rząd łotwy odznaczony Orderem Trzech Gwiazd IV klasy zasługi dla kultury łotewskiej ( przed wojną Cz. ogłaszał w prasie swoje przekłady poezji łotewskiej). Za swoją twórczość literacką otrzymał m.in. nagrodę literacką miasta Łodzi (1956) i NagrodęMinistra Kultury i Sztuki II stopnia (1963r.). Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia polski (1958r.).
Debiutował w 1922r. atrtykułem Szkoła dzisiejsza a szkoła przyszłości wydrukowanym na łamach "Życia Szkolnego". Jego debiutem poetyckim był wiersz "Modlitwa" ogłoszony w 1924r. w czasopiśmie "Światowid". W kolejnych latach jego twórczości rozwijała się dwutorowo. Z jednej strony rozwijał obfitą twórczość krytyczno literacką, czego efektem były artykuły i recenzje ogłaszane w latach 30. m.in. na łamach "Kuriera-Literacka Naukowego" i wydawanej przez siebie "Okolicy Poetów"; z drugiej, w tym samym czasie oddawał się twórczości literackiej, wydając kolejne tomy poezji. Największy rozgłos przyniosły mu publikacje krytyczne, a przede wszystkim artykuły propagujące program tzw. autentyzmu w poezji, który miał w jego przekonaniu polegać na zwróceniu się ku sferze "autentycznego" przeżycia wewnętrznego poety, jako jedynego fundamentu prawdziwej liryki. Postulaty te spotykały się w przeważającej części (poza nielicznymi zwolennikami wśród poetów chłopskiego pochodzenia) z krytyką i nie zainicjowały nowego (opozycyjnego wobec awangardowego autotelizmu, wzorców poezji skamandryckiej czy postulatów społecznego zaangażowania) nurtu w poezji 20-lecia.
Postulaty autentyzmu usiłował wcielać w życie w swoich wierszach zamieszczonych m.in. w wydanych przed wojną zbiorach poezji: Poezja. Seria I (1931), O polskim płocie (1933), Przyjaźń z ziemią (1934). Wiersze wydane w okresie powojennym to m.in.: Siedem nocy (1948), Z trzydziestu lat (1955), Stary pług (1958), Autentyki (1967). Oprócz poezji pisał powieści, m.in. Czciciele czasu (1953),Gorycz (1936), Wichura (1958), Ręka (1963), Trzewiczek (1967). Wydał kilka powieści historyvznych: Smolarnia nad Bobrową Wodą. Powieść historyczna z XI wieku (1949), Uniwersał Czarneckiego (1953), Wierne kosy (1954), a także tomy opowiadań : Wilcze doły (1956), Nowina (1964). Ponadto ogłosił kilka książek o charakterze wspomnieniowym: Ucieczka za Czermosz (1957), "Okolica Poetów". Wspomnienia i materiały (1961), Zachód słońca. Zapiski z wędrówek (1965). Po wojnie kontynuował z dużym nasileniem swoją twórczość krytyczną, współpracował m.in. z "Twórczością", "Odgłosami", "Tygodnikiem Kulturalnym". Swoje artykuły poświęcone literatrurze, a wszczegółności poezji ludowej, twórczości samorodnej czy problematyce folklorystycznej zamieszczał w kolejnych tomach krytycznych, m.in.: Poezja chłopów polskich. Pieśń ludowa w okresie pańszczyźnianym (1951), Chłopskie pisarstwo samorodne (1954), Stare złoto. O polskiej pieśni ludowej (1962), Z podglebia (1966).



 Strona główna  |  Historia  |  Struktura biblioteki  |  Statut  |  Realizacje  |  Kontakt


Copyright © 2007
Powiatowa i Miejsko - Gminna Biblioteka Publiczna Im. Stanisława Czernika
w Opatowie